Ask an Expert

—» The English version of this page is under preparation . . . we apologize «—

Paediatrician Consults

How can we avoid infection when children are back in school, kindergarten or crèche after summer holidays in the autumn?

School epidemics

Canadian doctors after multiyear observation have found dramatic rise of asthma exacerbation among school children in various countries. The outbreak of this phenomenon happens just after a new school year beginning.

The rise asthma exacerbation is closely related to the rise of upper respiratory tract infections in te same season. However simple infections are not registered in contraray to asthma exacerbation. This also very closely corelated in time of the school year beginning. Authors applied mathematical modeling to estimate the exact timing and magnitude of these September peaks in Canada. In school-age children, the asthma hospitalization peak occurred on average 17.7 days after Labor Day (first Sunday of September and approximatelly 3 weeks from the school year beginng. When school year starts September 1st (Canada, Scotland) it happened in week 38, and week 35 when school year starts August 15th (Sweden, England) (see the figure).

The scientists believe that this is because of two reasons: very high rise of rhinoviruses causing seasonal respiratory tract infections in children (see figure) and also lack of immune stimuli due to decreased or no contacts with children of the same age during summer holidays.

How could we prevent September infections and how could we ease them?

  • Heal underlying disease (if there is any)
  • Dress accordingly to the air temperature
  • Avoid sudden temperature changes
  • Ensure appropriate diet including immune supporting supplements
  • Isolate children from sick persons
  • Not sending sick children to school, kindergartden or crèche
  • Complete missing vaccinations
  • Manage the stress related to the school beginning
References: (pdf files in English):

Toughen up organism

The positive impact of “cold training” is well known among people living in cold climate countries like Finland and Russia. There are established so called “walrus clubs” where the member have physical activity in very cold conditions. It is often having group bath in freezing water. The members perform such activity regularly and enjoy good health. Their organisms become toughen up.

When you exercise in very cold weather, a number of physiological and mental changes take place that will set you up for a great racing season later this year. Plus, who doesn’t love the feeling of breathing in crisp winter air (followed by a mug of hot chocolate)?

Here are some underestimated benefits you will gain from training in the cold:

  • You will give your heart a workout
  • You’ll improve your mind-body connection
  • You’ll get mentally tougher
  • You’ll keep weight gain at bay
  • You’ll be in a better physical shape
  • You’ll avoid winter blues
  • You’ll get stronger immune system

Remember: Be sure to stay hydrated during cold weather.

Avoiding unnecessery Antibiotics

Mental and Emotional Well-Being

Immunologists Consults

Vaccinate or not vaccinate - that is the question.

The only answer is: V a c c i n a t e !

Dziecko przychodzi na świat z odpornością wrodzoną tzw. odpornością pierwotną. Niestety, te chroniące przed chorobami przeciwciała (antygeny) przekazane przez mamę wystarczają tylko na pierwsze trzy miesiące po urodzeniu. Potem, aż do dziewiątego miesiąca życia system odpornościowy malca jest coraz słabszy. Dopiero uczy się rozpoznawać wroga, czyli wirusy i bakterie i wytwarzać przeciw nim odpowiednią broń - przeciwciała. Dzięki szczepionkom uczy się szybciej i skuteczniej.

Szczepionka - to nic innego jak wprowadzone do organizmu osłabione albo martwe chorobotwórcze drobnoustroje, prowokujące system odpornościowy do produkcji przeciwciał. To trening przygotowujący organizm do natychmiastowego rozpoznawania zarazków i wysyłania przeciw nim armii przeciwciał. Ta armia albo obroni dziecko przed infekcją, albo co najmniej zdecydowanie złagodzi jej przebieg. Żeby odporność nabyta utrzymywała się przez długie lata, trzeba przyjmować tzw. przypominające dawki szczepionki.

Simply put, vaccines save lives. You have the power to protect your baby from dangerous illnesses like measles, tetanus and hepatitis. Being a parent is a big responsibility, and the best thing you can do for your child's health is to learn the facts so that you can make the best choices.

Thanks to our nation's successful vaccination program, parents today have been spared witnessing the devastating effects of many diseases. Polio, for example, paralyzed millions of children worldwide before the vaccine was created.

Diseases such as hepatitis, pertussis and measles can still infect children that are not protected. In fact, each year the press publishes stories of disease outbreaks in undervaccinated communities across the Europe and the United States. Since 2010, we have been experiencing large outbreaks of pertussis across the country. In 2012, there were 48,277 cases of pertussis and 20 deaths; in 2013, there were over 24,000 confirmed cases of pertussis in the U.S.; in 2014 there were 28,660 reported cases, and the outbreaks continue in 2015. In addition, there are currently a record number of measles cases in the U.S. In 2014, 644 cases of measles were reported to the CDC and like pertussis, measles oubreaks are continuing to affect the U.S. in 2015. The majority of measles cases reported in 2014 were in people who were unvaccinated or who had an unknown vaccination status.

—» The English version of this page is under preparation . . . we apologize «—

Dietician Advices

Diet and Immune System

As "the army that marches on its stomach"* our immune system also needs full stomach to defend. Healthy fighters of our immune system Reed good and regular feeding. It has been known for long time that the people living in poverty are more exposed to infectious diseases. Though it not obvious that increase of diseases fraction (percentage) is directly caused by hypoalimentation of immune system. It is still too little research that directly link nutrition to human immune system.

It has been established that deficiency of various nutrients as e.g. zinc, selenium, iron, cooper, folic acid, A vitamin, B6 vitamin, C vitamin, and E vitamin disrupts function of immune system. Taking just multivitamin and multimineral preparations might prove insufficient when we suppose that our diet does not provide all necessary nutrients, due to the fact that it is probably not sufficiently varied. What can we do? Taking individual vitamin or nutrients in mega doses won’t help because more not necessarily means better. Scientists look after various nutritional elements that would support immune system. Group of such agents constitutes various compounds constitutes e.g. high-molecular polysaccharides originated from yeast fungi e.g. β 1,3/1,6-D glucan or/and high-molecular lipopolysaccharides originated from Spirulina platensis like e.g. LCEPEEN complex.

* "The army marches on its stomach" - phrase of Napoleon Bonaparte, under Tulonu siege 1793.

Foods that support immune system best

Chicken broth (consommé)

Make no bones about it – chicken soup is the nation’s go-to dish when we’re feeling blue or sick - but is there more to this brothy tonic than its comforting connotations? The broad survey revealed the majority of us find sanctuary in the warming goodness of chicken soup – but why are boiled bones so restorative? With the help of nutritionist Jo Lewin, we discovered that the classic tonic delivers more than just a placebo high…

Nothing beats the flavor of homemade chicken broth. If you make this recipe in large batches, you can freeze it in sturdy containers for up to 3 months. Plus, the cooked chicken in our recipe can be added to other dishes.

Recipe for homemade chicken broth


  • 1¼ kg (2½ pounds) bony chicken pieces (legs, wings, necks or back bones)
  • 2 celery ribs with leaves, cut into chunks
  • 3 medium carrots, cut into chunks
  • 2 medium parsleys
  • 2 medium onions, quartered
  • ½ savoy (optional)
  • 2 bay leaves
  • ½ teaspoon dried rosemary, crushed
  • ½ teaspoon dried thyme
  • 8 to 10 whole peppercorns
  • parsley tops
  • 2 liters (2 quarts) cold water

The organic lean chicken meat is the best suitable for good broth. Rosół z kurczaka najlepiej gotować na chudym mięsie (możesz też ugotować rosół z indyka lub połączyć oba rodzaje mięsa). Wybierając mięso na rosół najlepiej postawić na mięso drobiowe, pozbawione skórki (w niej jest najwięcej tłuszczu i cholesterolu): skrzydełkach drobiowych, skrzydle z indyka, piersi kurczaka lub indyka. Vegetables give an characteristic broth aroma.


Place all ingredients in a soup kettle or Dutch oven. Slowly bring to a boil; reduce heat until mixture is just at a simmer. Simmer, uncovered, for 3-4 hours, skimming foam as necessary.

Set chicken aside until cool enough to handle. Remove meat from bones. Discard bones; save meat for another use. Strain broth, discarding vegetables and seasonings. Refrigerate for 8 hours or overnight. Skim fat from surface.


Garlic has a long history of use as an immune system booster because of its antiseptic, anti-fungal and nutritive properties. It is a natural detoxicant protecting against bacterial and viral infections without any of the side-effects associated with antibiotics.

Eaten raw or in a capsule, research shows it is a good preventative medicine against coughs, colds and chest infections during the winter or as a natural fast-acting antibiotic if infection is present. During the First World War raw garlic juice was used as an antiseptic for bathing wounds and helped save saved thousands of lives.

Garlic is packed with nutrients, particularly vitamins B1, B6 and C, iron and phosphorus and alliin which converts to allicin, which is thought to be the major antibacterial constituent of garlic.

There isn't a recommended daily allowance for garlic, but German researchers recommend a dose of 1-4 cloves a day which provides around 4,000mcg of alliin.

To cure a chesty cough crush three cloves of raw garlic, sprinkle one tablespoon of brown sugar and leave in a covered saucer for six hours. Sip the liquid throughout the day until the cough has gone.


Yogurt together with sour milk, butter milk and kefir belong to so called probiotic food. Probiotic food means food products that have specialy selected szczepy żywych komórek bakterii fermentacji mlekowej, czyli probiotyki (z greckiego „pro bios” – „dla życia”), mające zdolność kolonizacji przewodu pokarmowego człowieka. Są one obecne w produkcie dzięki fermentacji lub są dodawane do niego. (np. Bifi dobacterium i Lactobacillus). Zgodnie z definicją WHO, probiotykami nazywamy „żywe drobnoustroje, które podane w odpowiedniej ilości wywierają korzystny wpływ na zdrowie gospodarza”. Mają one udowodnione naukowo, dobroczynne własności zdrowotne dla człowieka. Ich główne działanie polega na korzystnym wpływie na mikroflorę układu pokarmowego.

Jeszcze do niedawna według firm mleczarskich specjalne bakterie dodawane do żywności probiotycznej (jogurtów) miały ochronić nas przed wszelakimi chorobami – od przeziębień do nowotworów. Actimel, Bactiv, Jogobella, dr Maciej, Yakult – to przykładowe produkty probiotyczne, które można kupić w sklepach spożywczych. Ludzie kupują je, bo myślą, że gdy będą je pić, będą rzadziej chorować, ale to nie do końca prawda. Z drugiej zaś strony nasza odporność w znacznej mierze "pochodzi" z przewodu pokarmowego. Zdrowy i sprawny układ pokarmowy jest niezbędny dla prawidłowego wzmacniania odporności. Prawidłowa mikroflora przewodu pokarmowego jest w tym przypadku niezbędna. Warto wzbogacić mleczne produkty probiotyczne dodatkową porcją owoców.

If you are looking for a way to boost immunity and reduce your chances of catching those nasty cold and flu germs that seem to be lurking everywhere, it just might be worthwhile to add yogurt to your regular meals or snacks. Full of protein and calcium, yogurt is already a healthy diet addition, and research points to its role in boosting immunity as well.

Beneficial Probiotics

So what is it about yogurt that makes it so different from other dairy products? Research continues to focus on probiotics, or live, active microorganisms, which help to balance out harmful bacteria in the gut. The resulting benefits may include improved digestion, protection against colon cancer and gum disease and an overall immunity boost. A 2006 research review published in the "Journal of Applied Microbiology" emphasizes that continued research supports the role of probiotics as part of a healthy diet. Although probiotics are available as supplements, choose food sources like yogurt first, as those probiotics are more easily absorbed by your body.


Drożdże mają dużą wartość odżywczą, co w umiejętny sposób może być wykorzystane w leczeniu i profilaktyce wielu chorób. Dzięki zawartości dużych ilości i łatwo przyswajalnych składników budulcowych, energetycznych i regulujących drożdże wykazują wpływ ogólnie wzmacniający, mobilizujący procesy regeneracji, kompensacji i odporności; przywracają odpowiednią mikroflorę jelitową, wybitnie oddziałują na czynności skóry i jej wytworów: paznokci i włosów. Z drożdży pozyskiwany jest beta-glukan, który posiada właściwości prebiotyczne i stymulujące perystaltykę przewodu pokarmowego. Przypisywane są mu również właściwości immunostymulujące za pośrednictwem aktywowania makrofagów. Poza tym drożdże to bardzo bogate i cenne naturalne źródło wielu witamin (zwłaszcza z grupy B) oraz mikroelementów – szczególnie selenu, pierwiastka niezwykle ważnego dla ochrony przed wolnymi rodnikami i dla procesów odpornościowych.

W handlu jest sporo gotowych preparatów zawierających drożdże. Ale najlepsze są zwykłe drożdże piekarnicze do celów spożywczych. Poniżej przepis jak je przygotować. Najbardziej popularne są brytyjskie marmite w formie marmolady z drożdży. Mają one bardzo specyficzny słony smak i nie każdy będzie chciał je stosować, ale jak komuś przypadną do smaku to bardzo mocno i na zawsze. Marmite jest bardzo popularny w Wielkiej Brytanii, ale ze względu na swój specyficzny smak jest albo kochany, albo nienawidzony.

Jak przygotować drożdże do picia? Ćwierć standardowej kostki drożdży piekarniczych (takich do wypieków) wrzuć do szklanki, rozgnieć widelcem i zalej ok. 1/2 szklanki wrzącej wody i wymieszaj. Do tak przygotowanych drożdży, już po ostygnięciu, można dla smaku dodać słodzik lub miód i gdy są już letnie, można dodać 1/2 szklanki mleka. Niektórzy miksują taki napój z bananem i szczyptą cynamonu. Uwaga! Drożdże trzeba zalewać wrzątkiem ponieważ są to w grzyby, które należy „zabić”. W innym przypadku mogą one nam rosnąć i fermentować w żołądku doprowadzając do niezbyt przyjemnych dolegliwości.

Osoby, które chcą korzystać z dobrodziejstwa drożdży, ale nie akceptują ich smaku mogą kupić preparat drożdży w tabletkach. Na naszym rynku jest dostępnych kilka takich suplementów diety.

Products rich in Vitamin C

Witamina C to jedna z ważniejszych witamin pomocnych w utrzymaniu prawidłowej odporności organizmu. Bierze udział w tworzeniu bariery ochronnej, która umożliwia skuteczną obronę organizmu przed bakteriami czy wirusami oraz szybką odbudowę uszkodzonych komórek i tkanek.

Bogate w witaminę C są: żurawina, dzika róża, kiszona kapusta, rzeżucha, natka pietruszki i owoce cytrusowe. Regularne spożywanie o tej porze roku kiszonej kapusty i przygotowywanie herbaty z dzikiej róży chroni przed przeziębieniem i infekcjami. Dzika róża zawiera dodatkowo inne witaminy istotne dla odporności: beta-karoten, witaminę B1 i B2 oraz polifenole, które neutralizują szkodliwe działanie wolnych rodników.

Szczególnie korzystne jest połączenie witaminy C z rutozydami. Z takiego połączenia witamina C jest stopniowo i w zależności od zapotrzebowania, pobierana przez organizm. Poza tym rutozyd zawiera związki, które chronią witaminę C przed niszczeniem przez wolne rodniki. W takim połączeniu jest lepsze wykorzystanie witaminy C przez organizm.


Spirulina należy do tzw. "super żywności", czyli żywności ekologicznej o szczególnie bogatych właściwościach. Sinice Arthrospira platensis i Arthrospira maxima, z których wytwarzana jest spirulina powinny być hodowane i oraz zbierane zgodnie ze standardami dobrej praktyki rolniczej (ang. Good Agricultural Practice). Dotyczy to przede wszystkim czystości wody, w której algi wzrastają. Spirulina to nazwa handlowa skoncentrowanych i liofilizowanych sinic Arthrospira platensis. Sinice mogą być hodowane w wodzie morskiej lub w wodzie słodkiej. Zasadniczą różnicą w spirulinie z sinic hodowanych morskiej jest wysoka zawartość jodu i taka spiruliny jest nie wskazana w nadczynności tarczycy.

Algi Arthrospira platensis, należące do gromady sinic, były od stuleci stosowane jako suplement diety w wielu krajach świata, ze względu na ich wyjątkowe wartości odżywcze, między innymi wysoką zawartość białka (ok. 50 – 70%), wielu witamin (A, B1, B2, B6, B12, kwas foliowy, nikotynamid, C, D, E, K), minerałów (potas, wapń, magnez, żelazo, chrom, miedź, selen, cynk) oraz zawartość nienasyconych kwasów tłuszczowych, w tym bardzo cenny GLA (kwas gamma linolenowy).

Tradycyjnie spożywa się ok. 15 gramów alg dziennie. Taka ilość, zawartych w algach składników odżywczych, jest również właściwa dla współczesnego człowieka i dlatego opracowano spirulinę – preparat skoncentrowany w postaci proszku lub tabletek, który spożywa się w ilości 2 - 5 gramów dziennie, najlepiej w 2 - 3 dawkach w ciągu dnia.

Spirulina Super Cocktail:
Preparation time: 15 minutes;
Ingredients for 2 cups: 2 bananas, half apple, juice from one large orange, one kale leaf finally chopped (can be replaced by 1 tbsp of parsley leaves finally chopped ), 1 teaspoon of good and approved quality spirulina powder.
Directions: all ingredients mix thoroughly in blender and pour into two cups, drink at once.

Bee Honey and Royal Jelly

Miód ma bardzo wiele właściwości, antybakteryjne, regenerujące czy nawet lecznicze. Miody dzielimy ze względu na rodzaj surowca, z którego powstały: kwiatowe oraz spadziowe. Każdy rodzaj miodu jest dobry na inny rodzaj schorzenia np. miód lipowy pomaga na choroby górnych dróg oddechowych, kaszel, chrypkę, stany podenerwowania oraz choroby serca i układu krążenia. Ma działanie rozgrzewające, należy jednak pamiętać, że jego smak jest nieco ostry z lekką goryczką, dlatego podawajmy go dzieciom z chlebem. Miód rzepakowy pomaga na zapalenie gardła i katar. Miód wielokwiatowy jest łagodny w smaku, a zażywany regularnie łagodzi objawy wiosennych alergii. Miody spadziowe (przeważnie z jodły i świerka) są prawie czarne, w smaku są dosyć ostro słodkie, mają zapach lekko żywiczny, korzenny, czasem nawet lekko kwaśny. Dzieci mogą je jeść niezbyt chętnie, są jednak dobre przy cukrzycy, gdyż obniżają poziom cukru we krwi. Są również wskazane przy schorzeniach górnych dróg oddechowych, nieżytach gardła czy astmie. Każdy rodzaj miodu jest dobry, pod warunkiem, że dzieci są do niego przyzwyczajone i nie jest nadużywany, dlatego możemy podawać go zamiast słodkości, by uchronić dziecko przed infekcjami. Pamiętajmy jednak, by nie dodawać go do bardzo gorących napojów lub potraw, gdyż jego właściwości giną już w temperaturze 40 stopni C.

If you would like to contact us

Phytomedica Poland
address for correspondence:
22 Farbiarska Street,
02-862 Warsaw, Poland

T:   +48 22 487 14 44
T:   +48 22 651 75 40


Contact Form

If you have not found the answer you are looking for, please fill in this contact form and send it to our expert!

By ticking this checkbox I hereby agree for processing of my personal data contained in this contact form and to receive an answer to my inquiry by electronic mail by the Administrator i.e. Phytomedica Poland, 22 Farbiarska Str., 02-862 Warsaw, Poland.

Enter the code shown in the picture
Visual Captcha

Before sending the form, make sure the email address you typed is correct!